Q&A Σκηνοθετών

Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου

Κάθε μέρα οι σκηνοθέτες που διαγωνίζονται στο Φεστιβάλ Δράμας δίνουν ραντεβού με το κοινό (θεατές, επαγγελματίες της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, δημοσιογράφους) για να μιλήσουν για την ταινία τους που έχει προβληθεί το προηγούμενο βράδυ και να απαντήσουν σε ερωτήσεις, στο πιο φρέσκο και πολυαναμενόμενο ραντεβού του φεστιβάλ που επιμελείται ο δημοσιογράφος Δημήτρης Πάντσος.

Να τι είπαν στο κοινό του Φεστιβάλ για την δουλειά τους, σήμερα Παρασκευή:

*Βαθύκοφτο (Ιωάννα Κρυωνά)
Παρούσες στο q&a ήταν η παραγωγός Ιωάννα Πετειναράκη, η ηθοποιός Κατερίνα Ζησούδη και η μουσικός Μαριλένα Ορφανού.
«Η ταινία γυρίστηκε εκτός έδρας, γεγονός που δυσκόλεψε την οργάνωση της παραγωγής, ιδιαίτερα λόγω covid, καθώς άλλαζαν συνεχώς τα μέτρα» εξήγησε η κ.Πετειναράκη, ενώ η Κ.Ζησούδη είπε πως η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετώπισε ως ηθοποιός «ήταν οι διάλογοι, λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα τους. Μέσα από την διαδικασία αυτή γίναμε τελικά φίλες με τη συμπρωταγωνίστριά μου, την Ηρώ Μπέζου. Η ταινία έχει μια κλιμακούμενη ένταση, υπάρχει μια διαφωνία μεταξύ των δύο κοριτσιών για το τί σημαίνει «βαθύκοφτο» η οποία καταλήγει σε έναν καβγά με την Ηρώ –και βλέποντας χθες την ταινία σκέφτηκα πως εγώ προσωπικά τέτοιους τσακωμούς ρίχνω μόνο με την αδερφή μου. Στο τέλος της ταινίας υπάρχει και μια δεύτερη έκρηξη για να έρθουν τελικά στη θέση τους τα πράγματα…».

*Sea you (Γιάννης Βασιλώττος)
«Κάναμε την ταινία μαζί με τον Γιώργο Ημέρη, και ήταν η πρώτη μας σκηνοθετική απόπειρα. Ξεκινήσαμε μαζί από τη σχολή, κάναμε μια μουσικοθεατρική παράσταση, παντού μαζί. Αλλά δεν γνωρίζαμε πώς γράφεται ένα σενάριο, πώς στήνεται μια παραγωγή. Στην πορεία γράψαμε τελικά και το τραγούδι της ταινίας». Ο Γιώργος Ημέρης πρόσθεσε πως «η θάλασσα είναι ένας χαρακτήρας της ταινίας αυτής. Και η κοπέλα της ταινίας δρα όπως δρα, λόγω χαρακτήρα –κι ακριβώς όπως συμβαίνει με τη θάλασσα, δεν φταίει αυτή που είναι φουρτουνιασμένη… Το Sea you βασίζεται σε ένα πραγματικό βίωμα».

*A summer place (Αλεξάνδρα Ματθαίου)
«Έκανα μια ταινία για την μετεξέλιξη της πόλης στην οποία μεγάλωσα, της Λεμεσού. Δείχνω τη μεταμόρφωσή της –υπάρχει μια τάση να γίνει κάτι σαν ένα νέο Κατάρ ή Ντουμπάϊ. Η πρωταγωνίστρια είναι μια κοπέλα, μια food stylist, που ασφυκτιά στο υπερφίαλο αυτό πλαίσιο, και η ζωή της τελικά νοηματοδοτείται μέσα από τη σχέση της με μια πολύ διαφορετική κοπέλα που μπαίνει ξαφνικά στη ζωή της. Θέλησα να αποτυπώσω την τεράστια οικοδομική έξαρση στη Λεμεσό, αυτήν την ανατυσσόμενη αγορά ακινήτων που απευθύνεται κυρίως σε ολιγάρχες οι οποίοι επενδύουν για να αποκτήσουν κυπριακό διαβατήριο –γιατί βέβαια οι απλοί άνθρωποι δεν μπορούν να αγοράσουν αυτά τα ακίνητα…».

*Δεν θέλω να ξεχάσω τίποτα (Βαγγελιώ Σουμέλη)
Η Μαριαλένα μιλάει με την αδερφή της στο τηλέφωνο, καθώς ετοιμάζονται να πάνε στην κηδεία της μητέρας τους. Την Μαριαλένα ενσαρκώνει η Ρομάννα Λόμπατς η οποία παρευρέθηκε στο q&a. “H Mαρίνα (Αργυρίδου) ήταν πράγματι στην Κύπρο, και το γυρίσαμε ως live call όλο αυτό», εξηγεί. «Θέλει ένα “συμπαίκτη” όλο αυτό το οικοδόμημα. Είναι η τέταρτη ταινία της Βαγγελιώς και γυρίστηκε σε μια μέρα. Υπάρχει μια κλιμακούμενη ένταση στην ταινία, η οποία βασίστηκε σε ένα προσωπικό βίωμα της σκηνοθέτριας».

*Soul food (Νίκος Τσεμπερόπουλος)
«Με ενέπνευσε ένα μικρό διήγημα της Πέλας Σουλτάτου, που διάβασα στο Λονδίνο. Μια σχέση αναπτύσσεται μεταξύ ενός εφήβου και μιας πολύ μεγαλύτερης γυναίκας, σχεδόν άστεγης, κι αυτή η σχέση, μαζί με το στοιχείο του μπούλινγκ απέναντι της από τα νεαρά παιδιά της περιοχής, με κέντρισε. Κάναμε street casting σε γειτονιές και πλατείες, και η διαδικασία να βρούμε τον έφηβο ήρωα (σ.σ τον ενσάρκωσε τελικά ο Απόλλωνας Σαρρής, ο οποίος ήταν παρών στη συζήτηση) ήταν δύσκολη. Είχα ήδη βρει την Έλενα Τοπαλίδου και βλέπαμε παιδιά παρέα. Ταίριαξαν αμέσως με τον Απόλλωνα». Η μουσική παίζει καθοριστικό ρόλο στην ταινία –κι αυτό βοήθησε τον Απόλλωνα Σαρρή, ο οποίος ακούει πολύ Smith, να μπει στο κλίμα, αλλά και να δημιουργηθεί αυτή η οικειότητα ανάμεσά στους δύο πρωταγωνιστές. «Δεν ήθελα να είναι ερωτική η σχέση τους –αυτό θα περιόριζε τα πράγματα» εξήγησε ο Ν.Τσεμπερόπουλος, «γιατί η σχέση αυτή, στην πραγματικότητα καλύπτει το παιδί σε ο, τι του λείπει (μητέρα, φιλία)».

*Όλα τα πλάσματα της νύκτας (Μέμη Κούπα)
“Ο Ροζ Κούνελος είναι ο Ζάκ, αλλά είναι και η κυρία που ταΐζει κάθε μέρα τα αδέσποτα της γειτονιάς ενώ η γειτονιά την κατατρέχει. Είναι οι άνθρωποι που έχουν ενσυναίσθηση και την κάνουν πράξη. Είναι όλοι οι άνθρωποι που όντας διαφορετικοί, πέφτουν θύματα μιας δήθεν κανονικότητας. Είναι το Έτερον, ο Άλλος που μας φοβίζει και νιώθουμε ότι μας απειλεί με τη διαφορετικότητα του. Είναι επίσης, ένα σύμβολο τρυφερότητας και αθωότητας, αλλά κι ένα σύμβολο camp που εκφράζει την ελαφρότητα και το γελοίο- στοιχεία που διακρίνω μέσα σε οτιδήποτε τραγικό ή ‘’βαρύ’’. Η ταινία χρησιμοποιεί πολλά τέτοια στοιχεία, κλείνοντας το μάτι στο camp”. Η ταινία καταλήγει προς το φινάλε σ’ ένα πάρτι που λειτουργεί σαν κάθαρση. Στη σκηνή αυτή, βλέπουμε επίσης ότι ο Ροζ Κούνελος αφήνει πίσω του μια κληρονομιά” που μεταδίδεται σε όσους ανθρώπους νιώθουν σαν κι αυτόν. Η πρωτότυπη μουσική σύνθεση της Kid Moxie παραπέμπει σε 80s nostalgia. Επιλέξαμε να ντύσουμε την απόκοσμη ατμόσφαιρα της άδειας πόλης τη νύχτα με αυτό τον ήχο.”

*Αποστολή: Χεβρώνα (Rona Segal), Ισραήλ
«Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που βασίζεται σε συνεντεύξεις ανθρώπων που υπηρέτησαν στον ισραηλινό στρατό, κυρίως στην κατεχόμενη από τους Ισραηλινούς, παλαιστινιακή Χεβρώνα, αλλά και σε πλάνα καθημερινότητας και βίας, τραβηγμένα από Παλαιστίνιους –καθώς σε πολλούς απαγορεύεται να βγουν από το σπίτι τους για μεγάλα διαστήματα, με αποτέλεσμα να φιλμάρουν από το μπαλκόνι τους ώρες ολόκληρες. Είμαι ακτιβίστρια και μέλος ενός δικτύου με πρόσβαση στο υλικό αυτό. Οι πρώην στρατιώτες που μου μιλούν στην ταινία, ζουν στο Ισραήλ, όπως και εγώ, αλλά τόλμησαν να καταθέσουν την εμπειρία τους, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι θα μπουν σε μια άτυπη μαύρη λίστα στη χώρα. Εμένα με έχουν «σταμπάρει» εδώ και πολύ καιρό. Το Ισραήλ επικαλείται το επιχείρημα της άμυνας της χώρας, όμως ως προς τα κατεχόμενα τίποτε δεν έχει αλλάξει. Κάποιοι ενοχλήθηκαν με την ταινία μου χωρίς καν να την δουν. Άλλοι την είδαν με προσοχή και προβληματίστηκαν».

*Τόλης live ή (Τορόντο) (Αλέξανδρος Ρέλλος), Ελλάδα
«Μια μέρα περπατούσα στην Θεσσαλονίκη κι έπεσα πάνω σε ένα κουρείο ονόματι «Τορόντο». “Ποιο να ήταν το όνειρό αυτού του ανθρώπου;”, αναρωτήθηκα. Ο Τόλης πάλι, ήταν γείτονάς μου, τον ήξερα μια ζωή, αλλά δεν ήξερα ότι τραγουδούσε, ότι είχε βγάλει δύο δίσκους. Όταν το έμαθα αποφάσισα να συνδυάσω αυτά τα δύο πράγματα σε μια ταινία. Η ιστορία του Τόλη βέβαια είναι διαφορετική, αλλά δουλεύει κι αυτός στην λαϊκή. Πήγαινα και τον συναντούσα εκεί, μιλούσαμε πολύ, και μια μέρα του πηγαίνω το σενάριο. Για μένα ήταν εξαρχής ξεκάθαρο πως ή αυτός θα έπαιζε τον ρόλο ή κανένας. Είναι μια πολύ προσωπική ταινία, για τα χαμένα όνειρα και πώς επιτέλους μπορούμε να τα αφήσουμε πίσω μας και να πάμε παρακάτω».

Για το Γραφείο Τύπου
Ευάννα Βενάρδου

CINEMATHERAPY – DENISE NIKOLAKOU 16/9

CINEMATHERAPY

με την ψυχοθεραπεύτρια Ντενίς Νικολάκου

Πέμπτη 16 Σεπτέμβριου

Η μικρού μήκους ταινία «Left Unsaid» του Iari Varriale από την Ιταλία προβλήθηκε τη δεύτερη μέρα του προγράμματος Cinematherapy με επικεφαλής την ψυχοθεραπεύτρια Ντενίς Νικολάκου, που από φέτος αποτελεί αυτόνομη ενότητα στο Φεστιβάλ Δράμας μετά την πρώτη επιτυχημένη παρουσίασή του τον Σεπτέμβριο του 2020 στο κοινό του 43ου DISFF.

Οι οικογενειακοί δεσμοί και η διαμόρφωση της προσωπικότητας μέσα από τις σχέσεις των μελών της οικογένειας στη σύγχρονη κοινωνία, είναι τα θέματα που πραγματεύεται η ταινία «Left Unsaid», την οποία η επικεφαλής του προγράμματος χαρακτήρισε «επιτομή του Cinematharapy», εξηγώντας ότι «η θεματολογία της περιλαμβάνει τα κύρια χαρακτηριστικά που χρειαζόμαστε για να μπορέσουμε να δούμε μία ταινία ψυχαναλυτικά». Η προβολή πλαισιώθηκε από τη συζήτηση που ακολούθησε με άξονα την κινηματογραφοθεραπεία και προσκεκλημένο τον ψυχολόγο – ψυχαναλυτή Δημήτρη Σταράκη.

Ο λόγος που η Ντενίς Νικολάκου συμπεριέλαβε τη συγκεκριμένη ταινία στο πρόγραμμα του Cinematherapy, όπως εξήγησε στο κοινό αμέσως μετά την προβολή της, είναι κυρίως γιατί ο ίδιος ο σκηνοθέτης ως νέος κινηματογραφιστής επέλεξε να εκτεθεί με ένα προσωπικό του βίωμα και να δημιουργήσει μια ταινία που είναι βαθιά ψυχαναλυτική. «Ο Iari Varriale χρησιμοποιεί την κάμερα ως ψυχαναλυτή. Με άλλα λόγια θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό που έκανε είναι σαν να χρησιμοποίησε ένα άλλου είδους ημερολόγιο», πρόσθεσε, δίνοντας αμέσως το λόγο στον Δημήτρη Σταράκη.

Ο χθεσινός προσκεκλημένος του Cinematherapy, καλησπερίζοντας το κοινό ευχαρίστησε το φεστιβάλ και τον καλλιτεχνικό διευθυντή Γιάννη Σακαρίδη «για την αθόρυβη φροντίδα του σε μια όμορφη πόλη» όπου βρέθηκε για πρώτη φορά, καθώς και τη συνάδελφό του Ντενίς Νικολάκου, η οποία, όπως είπε, «δεν παραβλέπει ποτέ να μου θυμίζει αυτό που έλεγε ο Ζακ Λακάν: το σημαντικότερο σε μια θεραπεία είναι η επιθυμία του αναλυτή που κινεί τη διαδικασία. Και με το Cinematherapy η Ντενίς αποδεικνύει ότι το σημαντικότερο πράγμα τελικά είναι να έρχεσαι κοντά με την επιθυμία σου».

Ο κ.Σταράκης στη σύντομη εισήγηση του ανέδειξε ψυχαναλυτικά τη σημαντικότητα της ταινίας του Iari Varriale, μίας ταινίας που αποτυπώνει κατά την άποψη του, με άκρως ενδιαφέροντα τρόπο, ένα πράγμα: «τη σημασία και τα αδιέξοδα της γλώσσας στη ζωή μας», υπογραμμίζοντας τη σημασία που έχουν τα σημαντικά πρόσωπα στα πρώτα μας χρόνια, οι λέξεις τους και οι επιπτώσεις των σχέσεων μας με αυτά στη ζωή μας.

Ο σκηνοθέτης, και πρωταγωνιστής της ταινίας, στροβιλίζεται γύρω από ένα αίτημα που του δόθηκε από παιδί: «Ρώτα τον πατέρα σου». Χρησιμοποιώντας την κάμερά του, μέσω αυτών που λέμε ημιδομημένες συνεντεύξεις, όπως σημειώνει ο κ. Σταράκης, «ο Iari επιχειρεί να βοηθήσει τον πατέρα του να διαχειριστεί τα ζητήματα που τον απασχολούν και να τον ωθήσει να πει τι είναι αυτό που τον βασανίζει ή πώς μπορεί να σταματήσει να στριφογυρίζει γύρω από συγκεκριμένες συμπεριφορές και δυσφορίες. Για να το πούμε πιο τεχνικά, προσπαθεί να τον κάνει να μιλήσει για το σύμπτωμα του». Η τόσο αναμενόμενη απάντηση από τον πατέρα, γύρω από την οποία κινείται όλος ο άξονας της ταινίας, μένει κενή. «Με την αποδοχή αυτού του κενού, το κλείσιμο της ταινίας μας δείχνει το σημαντικό, από ψυχαναλυτικής πλευράς, συμπέρασμα: Όσο ειδικό βάρος και αν έχουν οι λέξεις, όσο πληγωνόμαστε, όσο χαιρόμαστε, όσο ηδονιζόμαστε από αυτές, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ως τέτοιες, οι λέξεις αποτελούν τον «θάνατο ενός πράγματος», όπως έλεγε ο Χέγκελ. Είναι κενές στον πυρήνα τους, γυμνές, άρα ίσως αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι απαντήσεις που τόσο πολύ προσμένουμε δεν φαντάζουν ικανές να μας ικανοποιήσουν πλήρως».

Ο άνθρωπος, σημειώνει μεταξύ άλλων ο κ. Σταράκης, προχωρά πάντοτε ως ον της έλλειψης. «Η έλλειψη είναι η έλλειψη του είναι μας. Και τι κάνουμε; Κάνουμε αυτό που διαπιστώνουμε ότι κάνει το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας; Κινητοποιούμαστε από την επιθυμία μας. Με άλλα λόγια, η έλλειψη μας, μας αφήνει ανολοκλήρωτους και επειδή κάτι λείπει, κάτι «χάσκει», σε αυτόν τον τόπο της έλλειψης αναδύεται η ασυνείδητη επιθυμία μας».

Οι λέξεις δεν έρχονται πάντοτε για να μας φέρουν απαντήσεις, καταλήγει ο Δημήτρης Σταράκης. «Ορισμένες φορές έρχονται και μας μπερδεύουν περισσότερο, αφού αδυνατούν να καλύψουν μία ανάγκη, η οποία δεν είναι αυτή που πραγματικά θέλουμε». Γιατί το βλέπουμε αυτό στην ταινία; Με ένα συμπέρασμα από το κλινικό πλαίσιο, ο κ. Σταράκης σχολιάζει ότι «ίσως η ανάγκη μας δε βρίσκεται τελικά στις απαντήσεις που θα πάρουμε αλλά το γεγονός ότι τα πράγματα νομοτελειακά μένουν ανοιχτά, ελλειπτικά, ανολοκλήρωτα, μισοειπωμένα, προκειμένου από αυτό το κενό των ανολοκλήρωτων, αναπάντητων διαδικασιών να αναδύεται η δική μας επιθυμία, η οποία μας θέτει και μας κρατά σε κίνηση. Με άλλα λόγια, ίσως αυτό που μπορεί να μας κατακλύσει με άγχος, το πιο αυθεντικό συναίσθημα, όπως αναφέρει ο Λακάν, είναι όταν παύει να μας λείπει κάτι, όταν δηλαδή λείπει η ίδια η έλλειψη».

Πώς οι ταινίες επηρεάζουν τη συναισθηματική μας κατάσταση κατά τη διάρκεια της θέασης; Οι ταινίες λειτουργούν χρησιμοποιώντας την έννοια της «αναστολής της δυσπιστίας», τόνισε η επικεφαλής του προγράμματος Ντενίς Νικολάκου, σημειώνοντας τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην κινηματογραφοθεραπεία. Τα σύμβολα, οι μεταφορές, η μουσική επένδυση, ο φωτισμός και οι εικόνες που δημιουργεί σε μία ταινία ο δημιουργός της, όπως σημείωσε, «συνομιλούν με το ασυνείδητο και εκείνο με τη σειρά του μεταφράζει τα αλληγορικά αυτά μηνύματα που έχουν εισέλθει μέσω της ταινίας, χωρίς όμως αυτό να γίνεται αντιληπτό από εμάς, δημιουργώντας μια θεραπευτική αλληλεπίδραση στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας». Μπορούν δηλαδή οι θεατές να δεχτούν την ιστορία των χαρακτήρων σαν πραγματική κατάσταση και να δουν τον εαυτό τους μέσω της ταινίας που παρακολουθούν. Έτσι, «μέσω του μηχανισμού της ταύτισης», εξηγεί, «οι ταινίες μπορούν να αναδείξουν κάποια συναισθηματική προσκόλληση στις ιστορίες που παρουσιάζουν που θα τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις εσωτερικές τους συγκρούσεις και τα προσωπικά τους ζητήματα».

Σήμερα Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου ολοκληρώνεται το πρόγραμμα Κινηματογραφοθεραπείας του 44ου DISFF, στις 20.00 στο θερινό κινηματογράφο «Αλέξανδρος», με την προβολή της ταινίας «Από το μπαλκόνι» του Άρη Καπλανίδη.

Να σημειωθεί ότι το Cinematherapy μεταδίδεται σε Live Streaming στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ.

Για το Γραφείο Τύπου
Μαρίνα Αγγελάκη

 

MASTERCLASS – Enrico Vannucci, Ben Vandendael, Judith Wajsgruz | THU 16/9, 15:00

Masterclass

Festival Sales and Distribution – How does it work?

“Festival Sales and Distribution – How does it work?” (Φεστιβαλικές πωλήσεις  και διανομή – πώς λειτουργεί;), ήταν το θέμα που απασχόλησε το masterclass του Εκπαιδευτικού Προγράμματος του 44ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμα ς το μεσημέρι της Τετάρτης 16 Σεπτεμβρίου στον θερινό κινηματογράφο «Αλέξανδρος».

Για το θέμα μίλησαν οι Enrico Vannucci, προγραμματιστής στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, ο Ben Vandendael, πράκτορας πωλήσεων (sales agent, radiator sales), καθώς και η Judith Wajsgruz διανομέας ταινιών στην Salaud Morisset, η οποία αναλαμβάνει τη διανομή αλλά και την παραγωγή ταινιών μικρού μήκους. Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Ζώης, Σκηνοθέτης και Head Programmer του Διεθνούς Διαγωνιστικού Προγράμματος της 44ης διοργάνωσης του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.

Κατά τη διάρκεια του διαλόγου που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή του κοινού δόθηκαν ενδιαφέρουσες απαντήσεις σε μία σειρά από σημαντικά ερωτήματα όπως είναι ο τρόπος προσέγγισης των παραπάνω ειδικοτήτων από την πλευρά των παραγωγών με τον κ. Ben Vandendael να σημειώνει πως η τεχνολογία έδωσε μια πολύ σημαντική ώθηση στον τομέα αυτό και είναι πλέον «σχετικά εύκολη η προσέγγιση».

Από την πλευρά του ο κ. Enrico Vannucci, αναφερόμενος στον τομέα δραστηριοποίησης του, επεσήμανε πως η επιλογή μίας ταινίας σε ένα διεθνές φεστιβάλ είναι συνδυασμός πολλών παραγόντων, οι «οποίοι εξετάζονται κάτω από διάφορα πρίσματα μεταξύ των οποίων η ισορροπία στο πρόγραμμα, οι προοπτικές της ταινίας καθώς και το γενικότερο ύφος του φεστιβάλ στο οποίο θα προβληθεί».

Η κα Judith Wajsgruz μιλώντας για τις σχέσεις και τη συνεργασία που αναπτύσσεται πολλές φορές μεταξύ των ειδικοτήτων των τριών ομιλητών (διανομέας, programmer, sales agent) παρατήρησε πως «προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο για την προώθηση και τη διανομή της ταινίας, καθώς δουλεύουμε μαζί και συνεργαζόμαστε».

Για το Γραφείο Τύπου
Δημήτρης Καστώρης

Αίθρια Λογοτεχνικά Απογεύματα Πέμπτη

Η συλλογή αφηγημάτων με τίτλο «Ανελκυστήρας – Αληθινές ιστορίες για τις δυνάμεις που απορείς κι εσύ πού τις βρήκες ή πού τις έχασες» της ψυχολόγου και συγγραφέα Μαρίας Καμπάνταη (εκδόσεις Αρμός, 2021) και η νουβέλα «Σπίτι Παιδιού» του ποιητή και φωτογράφου Κυριάκου Συφιλτζόγλου (εκδόσεις Αντίποδες, 2019), παρουσιάστηκαν το απόγευμα της Πέμπτης 16 Σεπτέμβριου στον εξωτερικό χώρο του καφενείου «Ελευθερία».

Αίθρια Λογοτεχνικά Απογεύματα

Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου

Τα «Αίθρια Λογοτεχνικά Απογεύματα» του 44ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας συνεχίστηκαν χθες με την παρουσίαση έργων δύο Δραμινών συγγραφέων.

Μιλώντας για το βιβλίο της Μαρίας Καμπάνταη και την ίδια τη συγγραφέα η υπεύθυνη του προγράμματος λογοτεχνικών εκδηλώσεων, Πολύνα Μπανά, παρατήρησε πως «είναι ένα έργο που ισορροπεί επιτυχώς μεταξύ της λογοτεχνικής αφήγησης, της μαρτυρίας και του εγχειριδίου ψυχολογίας. Περιέχει αληθινές, σύντομες ιστορίες σε 10 κεφάλαια – θεματικές ενότητες στις οποίες έχουν ενταχθεί 42 αφηγήματα που καλύπτουν όλο το φάσμα των κοινωνικών καταστάσεων».

Το βιβλίο της κα. Καμπάνταη είναι το πρώτο συγγραφικό της έργο. «Σε αυτές τις περιπτώσεις συμβαίνουν δυο τινά: ή είσαι επιεικής ή διαβάζεις με επιφύλαξη ως φοβία για να αντιμετωπίσεις την απόλυτη μπαναλιτέ» σημείωσε η κα Μπανά και συνέχισε λέγοντας πως «δύο στα δύο διαψεύστηκα».

Από την πλευρά της η κα Καμπάνταη αποκάλυψε πως η συγγραφή ήταν ένα παιδικό της όνειρο και τα επαγγελματικά της βιώματα την βοήθησαν ιδιαίτερα, καθώς η καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους της έδωσαν το έναυσμα για να το πραγματοποιήσει. «Η ζωή είναι σαν ταινία μικρού μήκους» είπε η κα Καμπάνταη (σ.σ. τίτλος κεφαλαίου που περιέχεται στο βιβλίο). «Είναι μικρή σε διάρκεια, γεμάτη από μεστά νοήματα με κοντινά και μακρινά πλάνα, με εξωτερικά και εσωτερικά γυρίσματα -ανάλογα με το μπάτζετ της παραγωγής…»

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο που ανέγνωσε η κα Καμπάνταη: «Νιόπαντροι. Λίγα, τα περισσότερα γυάλινα και ίσως τα περισσότερα δανεικά και αγύριστα από τα delivery των πεθερικών ένθεν και ένθεν. Η ζωή χωράει sex, όχι τάπερ («και το αλουμινόχαρτο μια χαρά είναι!», σχολιάζει η νιόπαντρη κόρη στη μάνα της).

Δέκα χρόνια γάμου και παιδιά: Περισσότερα τώρα, παιχνιδιάρικα, από ονομαστές εταιρίες, πρέσβεις συνταγών μαγειρικής από φίλη σε φίλη, αγορασμένα από μαζώξεις marketing γνωστής εταιρείας σε φιλικό σπίτι (A, και μην τυχόν και ξεχαστούν και πουθενά!). Και οι ταπεροσυναθροίσεις αυτές ολόκληρα κοινωνικά γεγονότα είναι, αφού η διοργανώτρια οικοδέσποινα μέρες σκέφτεται το μενού της απογευματινής μάζωξης και την εντύπωση που θα κάνει….

….Πενήντα χρόνια γάμου: Τα τάπερ με τα οποία έπαιζε κάποτε η εγγονή, όταν πρωτοδοκίμαζε στα ψέματα το ρόλο της υποψήφιας του master chef, περιέχουν τώρα την πιτούλα της γιαγιάς που της παρήγγειλε, πριν έρθει από την πόλη που σπουδάζει καθηγήτρια. «Μη με ξεχνάς! Να ‘ρχεσαι κάπου-κάπου να με βλέπεις! Το άτιμο το πλαστικό το τάπερ έμεινε ίδιο. Εγώ σκέβρωσα και ου γαρ μόνον ήρθε..! Χαλάλι όμως ο κόπος για την τυροπιτούλα που αγαπούσες πάντα!».

Ακολούθησε η παρουσίαση της νουβέλας του Κυριάκου Συφιλτζόγλου «Σπίτι Παιδιού». Όπως σημείωσε η κα Μπανά είναι ένα «ευθέως αυτοβιογραφικό βιβλίο. Κάνει μία αναδρομή στον γενέθλιο τόπο των παιδικών αναμνήσεων, την Πλατανιά Δράμας. Μέσα από ένα ισορροπημένο τρόπο παρουσιάζεται το παιχνίδι του παιδιού με το θάνατο».

Ο τίτλος του βιβλίου οφείλεται στο πρόγραμμα «Σπίτι του Παιδιού» που δημιούργησε το 1950-1955 το Βασιλικό Ίδρυμα Πρόνοιας, κάτω από την προσωπική φροντίδα της Βασίλισσας Φρειδερίκης, για τη φροντίδα των παιδιών σε 260 ακριτικά χωριά της Βόρειας Ελλάδας. Το 1955 αναφέρονταν ότι λειτουργούσαν 140 Σπίτια του Παιδιού και 20 παραρτήματα στα οποία φοιτούσαν 25.000 άτομα και πλέον, ετησίως, στην Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη, ενώ το 1965 λειτουργούσαν 260 Σπίτια του Παιδιού. Η μητέρα του συγγραφέα εργαζόταν στο Σπίτι του Παιδιού στην Πλατανιά Δράμας.

Αναφερόμενος στο βιβλίο του ο Κυριάκος Συφιλτζόγλου σημείωσε πως «δεν έπρεπε να προδώσω το παιδί στη γραφή, και επίσης έπρεπε να κρατήσω μία ισορροπία μεταξύ Σπιτιού Παιδιού και θανάτου». Ταυτόχρονα ο συγγραφέας παρατήρησε πως υπήρχαν μία σειρά από ζητήματα που έπρεπε να λυθούν καθώς παρά το γεγονός ότι όπως είπε χαρακτηριστικά εξέθετε τον εαυτό του «φόρα παρτίδα», έπρεπε να τηρηθούν ορισμένα μέτρα.

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο που ανέγνωσε ο κος Συφιλτζόγλου : «Μια Κυριακή μεσημέρι στην Προσοτσάνη, στον τάφο της γιαγιάς, η μαμά έπλενε τα μάρμαρα και πότιζε τα βασιλικά. Εγώ με τον αδερφό μου παίζαμε κρυφτό. Ένας καμούσε στο κυπαρίσσι μέχρι τα εκατό και ο άλλος κρυβόταν εκεί γύρω. Ο μπαμπάς στο αμάξι άκουγε ποδόσφαιρο απ’ το ραδιόφωνο. Ο ήλιος χτυπούσε πολύ, αλλά στο νεκροταφείο είχε πολλές κρυψώνες, αρκεί να μη σε πρόδιδε η μαμά με τα μάτια της.

Ξεκίνησε να καμάει ο αδερφός μου κι εγώ να τρέχω να κρυφτώ. Δεν πρόλαβε να τελειώσει και ανέβηκα πάνω σ’ έναν τάφο. Στάθηκα ακίνητος κι έκανα με τα χέρια νοήματα στη μαμά και στον αδερφό να `ρθουν αμέσως. Δεν φώναζα, μόνο έκανα νοήματα στα γρήγορα.
Στην αρχή δεν έρχονταν, αλλά με βλέπανε που δεν κατέβαινα και ήρθαν. Τους έδειξα μερικά μέτρα πιο πέρα έναν τάφο που δεν είχε μάρμαρο, αλλά κάγκελο γύρω γύρω. Μέσα στον τάφο, δηλαδή πάνω στο χορτάρι, κοιμόταν ένας άντρας. Αυτός κοιμόταν ούτε ανάσκελα ούτε μπρούμυτα, αλλά στο πλάι και είχε τα χέρια του κάτω από το κεφάλι σαν μαξιλάρι, όπως έκανα κι εγώ τα βράδια.

Έβαλε η μαμά το δάχτυλό της στα χείλη για να μας πει να κάνουμε ησυχία. Μας πήρε απ’ το χέρι και πήγαμε πίσω στη γιαγιά. Μας είπε να μην πάμε άλλη φορά κατά κει, πως είναι ο τάφος του πατέρα του Παντελή, αυτού που πίνει πολύ και καμιά φορά εκεί κοιμάται.
Δεν μπορούσα να καταλάβω. Της είπα να φωνάξουμε την αστυνομία. Δεν χρειάστηκε όμως, γιατί ο Παντελής ξύπνησε. Τον είδα να σηκώνεται όρθιος και να τεντώνει τα χέρια.

Ήταν πολύ ψηλός ο Παντελής. Κοίταξε μια τον ήλιο, κοίταξε μια το βουνό απέναντι στην Καλή Βρύση, σήκωσε μια το πόδι πάνω από το κάγκελο, βγήκε από τον τάφο κι έφυγε.

Εγώ είχα κοκαλώσει, ακίνητος. Τον κοιτούσα μέχρι να φτάσει εκεί που δεν τον έβλεπα άλλο. Στο αμάξι μετά, σκεφτόμουν πως δεν θα έπρεπε να φωνάξουμε την αστυνομία, γιατί κι αυτός ίσως έπαιζε κρυφτό κι είχε βρει εκεί κρυψώνα και πως ίσως αποκοιμήθηκε και δεν είπε ποτέ «φτου για μένα».

Για το Γραφείο Τύπου
Δημήτρης Καστώρης

Q&A ΣΚΗΝΟΘΕΤΩΝ, ΠΕΜΠΤΗ 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Κάθε μέρα οι σκηνοθέτες που διαγωνίζονται στο Φεστιβάλ Δράμας δίνουν ραντεβού με το κοινό (θεατές, επαγγελματίες της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, δημοσιογράφους) για να μιλήσουν για την ταινία τους που έχει προβληθεί το προηγούμενο βράδυ και να απαντήσουν σε ερωτήσεις, στο πιο φρέσκο και πολυαναμενόμενο ραντεβού του φεστιβάλ που επιμελείται ο δημοσιογράφος Δημήτρης Πάντσος.

Να τι είπαν στο κοινό του Φεστιβάλ για την δουλειά τους, σήμερα Πέμπτη:

*Από το μπαλκόνι (Άρης Καπλανίδης)
“Δουλέψαμε μαζί με τον Ηλία Ρουμελιώτη, σαν ένα σώμα με δύο κεφάλια: γράψιμο, animation, σκηνοθεσία. Η αφορμή για την ταινία ήταν οι φωνές των χαρακτήρων, ο τρόπος ομιλίας τους. Ο στόχος ήταν να καταγράψουμε άξεστους χαρακτήρες σε ένα έντεχνο μέσο. Να κάνουμε το «ελληναριό» τέχνη! Θέλαμε η ταινία να είναι γρήγορη (έχει 200 πλάνα σε 12 λεπτά). Δημιουργήσαμε ένα animatic, ως proof of concept γιατί αρχικά θέλαμε να γίνει η ταινία με ηθοποιούς. Όταν το παρουσιάσαμε στο Pitching Lab της Δράμας ήταν που μας είπαν: «Μα αυτό είναι animation!». Είμαστε κι εμείς από Νέα Φιλαδέλφεια – αλλά η γειτονιά της ταινίας είναι ένα ανακάτεμα από όλα τα μεσαία προς εργατικά προάστια της Αθήνας. Ηρωϊδα είναι μια γυναίκα που βλέπει όλη τη γειτονιά -και την προστατεύει- αλλά δεν «βλέπει» και δεν μπορεί τελικά να προστατέψει το γιο της… Οι υπόλοιποι χαρακτήρες μιλούν με τον χειρότερο τρόπο για αυτήν την «κουτσομπόλα που τους παρακολουθεί από το μπαλκόνι», στην πραγματικότητα όμως μαθαίνουμε πιο πολλά γι’ αυτούς παρά για εκείνη. Η ταινία μας συμμετέχει στο Cinematherapy και ανυπομονούμε πώς και πώς να μιλήσουμε με την Denise Νικολάκου και να μας πει με ποιον τρόπο θα μπορούσε μια ταινία σαν τη δική μας να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο από έναν ψυχολόγο ώστε να βοηθήσει κάποιον σε ένα πρόβλημά του”.

*Every Sunday (Καίτη Παπαδήμα)
«Παρακολουθούμε μια ομάδα Φιλιππινέζων καθαριστριών στην Κύπρο να συμμετέχουν σε καλλιστεία. Με ενδιέφερε στην ταινία να δείξω την στήριξη και ενδυνάμωση που βρίσκουν η μία στην άλλη. Στην πορεία προέκυψε και η υπόθεση του κατά συρροή δολοφόνου (το πρώτο πτώμα ανακαλύφθηκε το 2019) και αντιμετώπισα το δίλημμα του κατά πόσον θα πρέπει να το συμπεριλάβω στο ντοκιμαντέρ. Ένοιωσα ότι εάν δεν το έκανα θα ήταν παράλειψη. Η κοινότητα των Φιλιππινέζων με αντιμετώπισαν πολύ θερμά. Ήθελαν να πουν την ιστορία τους. Χρησιμοποίησαν ένα σεξιστικό θεσμό, τα καλλιστεία, για να κάνουν ουσιαστικά τη δική τους επανάσταση: να χρησιμοποιήσουν το σώμα τους με τον τρόπο που οι ίδιες θέλουν, να βαφτούν και να ντυθούν όπως θέλουν, καθώς είναι περιορισμένες στην καθημερινότητά τους και αποφεύγουν να κάνουν πράγματα που ένας εργοδότης μπορεί να μην θεωρήσει σωστά».

*Literal legend (Δημήτρης Τσακαλέας, Λήδα Βαρτζιώτη)
«Δεν είναι αληθινή ιστορία, απλώς έχει συμβεί πολλές φορές στην πραγματικότητα. Στην ταινία παίζει μια γνωστή μας, ανερχόμενη YouTuber, ξέραμε χρόνια το υλικό της, το οποίο της ζητήσαμε, και τελικά δέχθηκε να μας δώσει. Αυτή είναι η τρίτη ταινία που κάνουμε μαζί -ανέκαθεν μας ενδιέφερε να κάνουμε ταινίες για θέματα που απασχολούν τα νέα παιδιά. Την εποχή της καραντίνας βρεθήκαμε όλοι ακόμα πιο μέσα στα κινητά μας, απ’ ότι συνήθως. Αλλά βλέπαμε (ήταν και η εποχή του Black Lives Matter) πως η χρήση των σόσιαλ μιντια είχε αρχίσει να γίνεται συχνά ακραία πολιτική από συνομηλίκους μας –διαπιστώσαμε πως τα νέα παιδιά είναι τελικά πολιτικοποιημένα. Η ηρωϊδα μας βιώνει μια τραυματική εμπειρία, κάποιος παραβιάζει την ιδιωτικότητά της, αλλά τελικά αντιδρά, βγαίνει από το δωμάτιο της και φωνάζει δημόσια το όνομα αυτού του ανθρώπου –ξαναβάζει δηλαδή τους κανόνες».

*Girlhood (Βάνια Βαρβάρα Τέρνερ, Μαρία Σιδηροπούλου)
«Το ντοκιμαντέρ εξετάζει την δύσκολη περίοδο της εφηβείας. Θέλαμε να ανοίξουμε ένα παράθυρο στον κόσμο των έφηβων κοριτσιών, να δείξουμε πόσο τους απασχολεί το self-image τους, αλλά δεν ήταν εύκολο να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη τους. Η μεγαλύτερη ικανοποίηση ήταν όταν είδαν την ταινία και χάρηκαν. Το σημαντικό για εκείνες (γιατί σίγουρα εκτίθενται) ήταν να μιλήσουν για θέματα που λίγες φορές ακούμε από έφηβα κορίτσια. Τι περνούν; Τι βιώνουν σήμερα; Ποιες είναι οι ανασφάλειές τους; Πόσο σημαντική είναι η φιλία τους; Σχολιάζουν τον σεξισμό, που είναι τόσο ενσωματωμένος στην ελληνική κοινωνία, που όταν περνάς και σου σφυρίζουν το θεωρείς κανονικό. Ο σεξισμός όμως αυτός επηρεάζει και τα αγόρια –όλοι είμαστε θύματα της πατριαρχίας».

*Exploitation (Μαρίνα Συμεού)
Παρών ήταν ο σεναριογράφος της ταινίας Γιώργος Σερβετάς, ο οποίος μιλώντας για την ταινία είπε: «Η ταινία βασίζεται σε ένα κλασικό δίπολο: η μια γυναίκα “κουβαλά” όλη την αλλοτρίωση του πολιτισμού, και η άλλη αντιπροσωπεύει την πιο βιολογική πλευρά της ζωής». Η καθηγήτρια παραδίδεται στη γοητεία της νέας κοπέλας. Ως χώρο δράσης χρειαζόμασταν ένα τοπίο αδιέξοδο, με απομόνωση, για μια σερβιτόρα χωρίς διεξόδους. Δεν πιστεύω στην ανδρική και τη γυναικεία ματιά. Απλώς εγώ έγραψα το σενάριο και η Μαρίνα προσέδωσε στο σενάριο τη δική της σκηνοθετική ματιά».

*Εμμένοντας στη μνήμη του νερού» (Kiubon Kokko), ΗΠΑ
«Έκανα ένα ντοκιμαντέρ για τoν πατέρα μου, για την ιστορία του αλλά και για τη σχέση μας. Στην πραγματικότητα έκανα μια ταινία για την οικογενειακή βία, μια ταινία για να πλησιάσω τον πατέρα μου, να ανακαλύψω την σχέση
μπαμπά-γιου. Είναι μια πολύ προσωπική ταινία, με μικρό μπάτζετ, για έναν πατέρα που μας μεγάλωσε με σκληρότητα, μια ταινία για την οποία ο ίδιος δεν έχει ιδέα. Η συμβουλή μου προς τους νέους είναι να κάνουν ταινίες με καθαρό μυαλό, ακόμα κι όταν όλα γύρω τους είναι απίστευτα περίπλοκα».

*Οι εγκληματίες (Serhat Karaaslan) Τουρκία, Γαλλία, Ρουμανία
«Πρόκειται για μια αληθινή ιστορία που συνέβη σε μένα –αν και για καιρό δεν το παραδεχόμουν και έλεγα ψέματα, διότι ντρεπόμουν. Μου συνέβη με την τότε κοπέλα μου, όταν ήμουν φοιτητής. Βέβαια άλλαξα πολλά στο σενάριο, στην ταινία η γυναίκα εμφανίζεται να είναι πιο δυνατή σε σχέση με το αγόρι. Τα πράγματα έχουν δυσκολέψει στην Τουρκία, είναι πιο συντηρητικό το κλίμα και πιο μεγάλη η καταπίεση από την οικογένεια και το καθεστώς. Οι γυναίκες ηθοποιοί διαπραγματεύονται από πριν με το σκηνοθέτη πώς θα φαίνονται στην κάμερα, ποια σημεία του σώματός τους θα φαίνονται».

Για το Γραφείο Τύπου
Ευάννα Βενάρδου

CINEMATHERAPY - DENISE NIKOLAKOU | WED 15/9, 20:00

CINEMATHERAPY από την ψυχοθεραπεύτρια Ντενίς Νικολάκου με αφορμή την ταινία

«Πώς να εκπαιδεύσεις έναν αντιήρωα» του Γιάννη Μπλέτα

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, το Φεστιβάλ Δράμας παρουσιάζει το πρόγραμμα Cinematherapy (Κινηματογραφοθεραπεία) με επικεφαλής την ψυχοθεραπεύτρια Ντενίς Νικολάκου, που από φέτος αποτελεί αυτόνομη ενότητα του φεστιβάλ, και διεξάγεται την Τετάρτη 15, την Πέμπτη 16 και την Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου, στις 8 το βράδυ στον κατάφυτο θερινό κινηματογράφο της Δράμας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρεις μικρού μήκους ταινίες οι οποίες επιλέχθηκαν για το περιεχόμενο και την ευαίσθητη προσέγγισή τους ως αφορμή για τρεις διαδοχικές συζητήσεις με άξονα το Cinematherapy.

Η Ντενίς Νικολάκου, που στο 43ο DISFF συνομίλησε με τον Πάβελ Παβλικόφσκι εισάγοντάς μας στις βασικές αρχές της Κινηματογραφοθεραπείας, χθες το βράδυ καλωσόρισε το κοινό του φεστιβάλ, εκτάκτως στο Δημοτικό Ωδείο, λόγω των καιρικών συνθηκών – η αιφνίδια αλλαγή του καιρού είναι σύνηθες φαινόμενο αυτήν την εποχή στη Βόρεια Ελλάδα. Καιρού επιτρέποντος, οι δύο επόμενες εκδηλώσεις του προγράμματος, σήμερα και αύριο, θα πραγματοποιηθούν, όπως είναι προγραμματισμένο, στο θερινό κινηματογράφο «Αλέξανδρος».

Το φετινό πρόγραμμα Cinematherapy, πέρα από το ιδιαίτερο περιεχόμενο της συγκεκριμένης ενότητας, έχει μία πρωτοτυπία. «Μεταξύ 700 ταινιών που είδα από την πλατφόρμα του φεστιβάλ, επέλεξα τρεις για το φετινό πρόγραμμα, εκ των οποίων δύο είναι ταινίες ντοκιμαντέρ – κάτι που δεν συνηθίζεται», σημείωσε η κα Νικολάκου και πρόσθεσε ότι «αυτό έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί το Cinematherapy συνήθως ακολουθεί τη γραμματική του αφηγήματος αλλά και της ιστορίας ενός ήρωα – όμως αυτό το χαρακτηριστικό οι τρεις συγκεκριμένες ταινίες το έχουν».

Τα κριτήρια επιλογής των τριών ταινιών διαμορφώθηκαν με βάση τις ανάγκες και τη φυσιογνωμία της γενικευμένης δυσφορίας που όλοι βιώνουμε και θέλουμε να αναδείξουμε μέσω της τέχνης του κινηματογράφου, σύμφωνα με την κα Νικολάκου. «Στόχοι του Cinematherapy είναι: α) η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω του συνόλου των τεχνικών εργαλείων που παρέχονται από τον κινηματογράφο και επιδρούν σε πολλαπλά επίπεδα για τον ανθρώπινο ψυχισμό και β) η καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, για την προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ισότητα και την απαγόρευση των διακρίσεων». Η χρήση του κινηματογράφου ως εργαλείου στην παροχή υπηρεσιών πρόληψης και θεραπείας έχει παρουσιάσει μεγάλη αύξηση τα τελευταία χρόνια, σημειώνει η Ντενίς Νικολάκου. «Η πρόσβαση εκπαιδευτικών και κοινωνικών προγραμμάτων που στοχεύουν στην ψυχική ενδυνάμωση, καθιστούν αναγκαία και επιτακτική την ψυχική ενίσχυση του γενικότερου πληθυσμού. Η κινηματογραφοθεραπεία μέσω της ψυχαγωγίας προσφέρει ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων επικοινωνίας, κυρίως επειδή βοηθάει τον θεατή στη διαχείριση της φύσης του άγχους του, συμβάλλοντας στην κανονικοποίηση της εμπειρίας σε συνθήκες γενικευμένης κρίσης».

Τα θέματα που πραγματεύονται οι τρεις ταινίες που παρουσιάζονται στην ενότητα Cinematherapy του 44ου DISFF είναι: Αποδοχή της διαφορετικότητας, ΑμεΑ, κοινωνική ενσωμάτωση («Πώς να εκπαιδεύσεις έναν αντιήρωα», Τετάρτη 15/9), oικογενειακοί δεσμοί, διαμόρφωση της προσωπικότητας μέσα από τις σχέσεις των μελών της οικογένειας στη σύγχρονη κοινωνία («Left Un said», Πέμπτη 16/9), κοινωνικός αποκλεισμός, διαπροσωπικές σχέσεις υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίσης αποτυπωμένη σε μια μικρογραφία της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας («Από το μπαλκόνι», Παρασκευή 17/9).

Η πρώτη ταινία, η οποία έκανε πρεμιέρα στη Δράμα και προβλήθηκε χθες, είναι το ντοκιμαντέρ «Πώς να εκπαιδεύσεις έναν αντιήρωα» (How to train an antihero) σε σκηνοθεσία Γιάννη Μπλέτα και παραγωγή του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων Ατόμων με αυτισμό Ρεθύμνου:

Αντιήρωας στην ταινία ορίζεται ο πρωταγωνιστής που δε διαθέτει συμβατικές ηρωικές ικανότητες και εξαρτάται παθολογικά από κάποιον άλλο. Μια ομάδα νέων αντιηρώων με δυσκολίες αποφασίζουν να παρακολουθήσουν μαθήματα θεάτρου, αγαπούν το θέατρο και αποφασίζουν να δημιουργήσουν μια αυτοσχεδιαστική παράσταση με θεματική τους σούπερ-ήρωες. Παράλληλα, οι αντιήρωες ζουν την καθημερινότητα και τις ζωές τους. Τελικά, για να είσαι σούπερ-ήρωας, πρέπει να περνάς μέσα από τοίχους;

Μετά την προβολή της ταινίας ακολούθησε μια ανοιχτή συζήτηση μεταξύ του κοινού και των συντελεστών της με άξονα τη κινηματογραφοθεραπεία, αναλύσεις και τοποθετήσεις σχετικά με το περιεχόμενο της αλλά και τα κριτήρια για τα οποία επιλέχτηκε, με συντονίστρια την Ντενίς Νικολάκου. Προσκεκλημένη του προγράμματος ήταν η ειδική παιδαγωγός Μαρία Ξανθοπούλου, η οποία μεταξύ άλλων σημείωσε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η τέχνη στα παιδιά με αποκλίσεις, τονίζοντας ότι «το θέατρο είναι θεραπευτικό για τα παιδιά αυτά, καθώς το θέατρο αγκαλιάζει όλες τις τέχνες και, ως γνωστόν, οι τέχνες απελευθερώνουν».

Εκπροσωπώντας το Σύλλογο Γονέων & Κηδεμόνων Ατόμων με αυτισμό Ρεθύμνου, το μέλος του Γαβριήλ Τσουντάνης, που ήταν παρών στην εκδήλωση, τόνισε πώς οι γονείς «δεν πιστεύαμε τι μπορεί να κάνει το θέατρο στα παιδιά μας», αναφέροντας για τη δράση του συλλόγου, που ιδρύθηκε το 2007 στον Πλατανιά Ρεθύμνου, ότι το θεατρικό – κινηματογραφικό σχήμα γεννήθηκε μέσω μιας παρέας ενηλίκων νέων με αναπηρία που παίρνουν μέρος στις δράσεις του δημιουργώντας κάτι πηγαίο και πρωτόγνωρο. «Οι πρωταγωνιστές μας είναι δώδεκα νέοι, άτομα με νοητική στέρηση, αυτισμό, σύνδρομο down και κινητικές αναπηρίες, που η σχέση τους με το θέατρο ήταν μηδενική. Αυτοί οι νέοι με εγγενείς δυσκολίες χτίζουν ένα δίαυλο επικοινωνίας αγγίζοντας τον κόσμο των συναισθημάτων με τα δικά τους χέρια, βλέμματα, ανάσες. Μέσα από την τέχνη του θεάτρου αναζητούν την εσωτερικότητά τους, απογειώνουν τη φαντασία τους, ώστε να γίνουν εκείνοι που ονειρεύονται. Τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο. Μπορούν ξεφεύγοντας από τις σωματικές αδυναμίες τους στην κίνηση, στο λόγο ή στην κατανόηση να πετάξουν ψηλά, να σπάσουν στεγανά που οι άλλοι θέτουν, να αναδείξουν αυτό που πραγματικά είναι: ήρωες».

Ο σκηνοθέτης της ταινίας Γιάννης Μπλέτας συμφώνησε ότι το θέατρο λειτουργεί θεραπευτικά αλλά, όπως συμπλήρωσε, «στην Ελλάδα λίγοι άνθρωποι με δυσκολίες και αναπηρία επιλέγουν να κάνουν θέατρο, κυρίως λόγω κοινωνικού αποκλεισμού», τονίζοντας ότι «η ένταξη και η κοινωνική ενσωμάτωση είναι υπόθεση όλων μας. Υπάρχει θέατρο για τους διαφορετικούς, τους αντιήρωες, που φτάνει μια στιγμή μόνο για να σε πείσει ότι ακόμη κι αν δεν βγάζουν λέιζερ από τα μάτια, είναι πραγματικοί σούπερ- ήρωες».

Για το Γραφείο Τύπου
Μαρίνα Αγγελάκη

 

ΟΜΙΛΙΑ - Στέφανος Ξενάκης

Ομιλία με τίτλο «13 ιστορίες που μπορεί και να σου αλλάξουν τη ζωή», έδωσε χθες βράδυ ο προσκεκλημένος του Φεστιβάλ Δράμας, συγγραφέας του best seller “Το Δώρο” Στέφανος Ξενάκης, ειδικός σε θέματα αυτοβελτίωσης και προσωπική εξέλιξης. O Στέφανος Ξενάκης ζει στην Αθήνα, είναι επιχειρηματίας και συγγραφέας τριών βιβλίων: “Το Δώρο” (Βραβείο Βιβλίου Public 2019), “Το Δώρο 2” (Βραβείο Βιβλίου Public 2021) και “Κάπταιν: Γράμματα στον Μπαμπά μου”.

Το πρώτο του βιβλίο, “Το Δώρο, έγινε #1 bestseller και αναμένεται να κυκλοφορήσει σε 27 χώρες. Στόχος του συγγραφέα είναι να μπει σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας το μάθημα «ΝΑΙ, ΜΠΟΡΩ», ένα μάθημα αξιών και αυτογνωσίας.

Ο συγγραφέας, με παραστατικό τρόπο, μοιράστηκε με το κοινό ιστορίες ανθρώπων που άλλαξαν δραστικά τη ζωή τους.

«Κάποιοι άνθρωποι έχουν λεφτά, επιτυχία, αυτό που λέμε «άστρο». Κάποιοι άλλοι τραβάνε κουπί». Το 10% ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Το 90% στην δεύτερη. Ωστόσο, υποστηρίζει ο κ. Ξενάκης, είναι θέμα συνηθειών. «Δεν μπορώ να ορίσω τη ζωή μου, ναι, αλλά μπορώ να ορίσω τις συνήθειες μου». Μίλησε για το Νόμο της Αξίας («Πόσα παραπάνω δίνεις από όσα παίρνεις;»), κι έφερε παραδείγματα ανθρώπων οι οποίοι προσφέρουν με προθυμία πολύ περισσότερα από όσα απαιτεί λ.χ. το επάγγελμά τους, χωρίς να υποχρεούνται να το κάνουν, επειδή έχουν αυτό που λέμε «μεράκι».

«Ουδέποτε ήταν τόσο εύκολο να πετύχει κανείς», υπογράμμισε ο Στέφανος Ξενάκης, συμμεριζόμενος την άποψη πως «κάποιος που κάνει περισσότερα από αυτά για τα οποία αμείβεται, σύντομα θα πληρώνεται περισσότερα από αυτά τα οποία κάνει». Και προσέθεσε πως ακόμα και ένας άστεγος μπορεί να επωφεληθεί από αυτήν την στάση ζωής, φέρνοντας μάλιστα συγκεκριμένο παράδειγμα –«γνωρίζοντάς τον από κοντά, ήμουν σίγουρος πως σύντομα δεν θα ήταν πια άστεγος, όπως και έγινε».

«Κάθε φορά που κάνεις κάτι περισσότερο, γίνεσαι κάτι περισσότερο», υπογράμμισε. «Υπάρχουν άνθρωποι που γκρινιάζουν και άνθρωποι που δεν γκρινιάζουν –κι αυτοί είναι οι άνθρωποι της δράσης. Δεν φτάνει κανείς στην κορυφή τυχαία. Εξάλλου το να είσαι νικητής δεν έχει να κάνει με τα νούμερα. Άλλο η νίκη, άλλο το success. Για να είσαι το 1% πρέπει να μην κάνεις αυτό που κάνει το 99%».

Κάποια στιγμή, σε μια παρουσίαση τον πλησίασε μια 96χρονη, η κ.Φωφώ. «Νομίζω πως με βοήθησες να αλλάξω τη ζωή μου», του είπε.
«Το να γίνεις καλύτερος θέλει δουλειά. Το να μεγαλώνεις δεν θέλει. Η μόνη μας εγγύηση ότι το αύριο θα είναι καλύτερο, είναι η προσωπική μας εξέλιξη. Πάντα θα αντιμετωπίζουμε προβλήματα, υγείας, οικονομικά κλπ. Αυτό είναι δεδομένο. Το θέμα είναι να είσαι καλός καπετάνιος. Μην εύχεσαι λοιπόν για λιγότερα προβλήματα, να εύχεσαι για περισσότερες ικανότητες», είπε ο Στέφανος Ξενάκης, προχωρώντας σε ένα είδος ποσοστικοποίησης της αυτοβελτίωσης στη λογική του να εξελίσσεις τον εαυτό σου, έστω και λίγο, σε ποσοστό 0,3%, κάθε μέρα, και αυτό να το κάνεις για δέκα χρόνια. Το αποτέλεσμα, υποστηρίζει, με μαθηματικούς όρους, θα είναι εντυπωσιακό. «Δεν υπάρχει περίπτωση να μην είναι τα έσοδά σου ή οι σχέσεις σου εκεί που θέλεις».

Σε έναν κόσμο που «εμμονικά ψάχνουμε τί δεν πάει καλά, ξεχνάμε τί πάει καλά. Ίσως γιατί το να εντοπίζεις το κακό έχει μεγαλύτερη πλάκα. Κι όμως σήμερα οι παγκόσμιοι δείκτες της παιδικής θνησιμότητας, της εγκληματικότητας, της φτώχιας, έχουν πέσει. Τα πράγματα πάνε από το καλό στο καλύτερο. Οι άνθρωποι πλέον πεθαίνουν περισσότερο από το πολύ φαΐ παρά από την έλλειψή του. Την ίδια στιγμή όμως τα νούμερα των αυτοκτονιών είναι ψηλά. Η χαρά μας είναι στα ιστορικά χαμηλότερα, οι άνθρωποι πάσχουν από “χαιροφοβία”».

«Μην γκρινιάζεις, κάνε κάτι», είναι το μότο του συγγραφέα. «Υπάρχει η τύχη, αλλά υπάρχει και αυτό που κάνω εγώ ο ίδιος. Χρωστάμε στον εαυτό μας να παλέψουμε. Η γκρίνια είναι πιο κολλητική από τον covid».

Κλείνοντας, μίλησε για την σχέση μας με τον εαυτό μας: «Οι περισσότεροι είμαστε τσακωμένοι με τον εαυτό μας. Τον στήνουμε στα 5 μέτρα. Γι’ αυτό τα αυτοάνοσα είναι πια τόσο διαδεδομένα. Όμως αυτή η απαξίωση είναι άσχημη. Όλοι έχουμε μέσα μας ένα μικρό παιδάκι στο οποίο χρωστάμε πολλά».

Για το Γραφείο Τύπου
Ευάννα Βενάρδου

MASTERCLASS - GEORGIA KAKOUDAKI, JOHN STEPHENS | WED 15/9

Masterclass με την Τζωρτζίνα Κακουδάκη και τον John Stephens

“From the idea to logline – one sentence matters”

Με τη θεωρητικό θεάτρου και σκηνοθέτρια Τζωρτζίνα Κακουδάκη και τον script editor και σύμβουλο σεναρίου John Stephens συνεχίστηκαν τα masterclasses του 44ου DISFF το μεσημέρι της Τετάρτης 15 Σεπτεμβρίου 2021, στο θερινό κινηματογράφο «Αλέξανδρος». O τίτλος του masterclass ήταν «Από μία ιδέα σε μία πρόταση» – “From the idea to logline – one sentence matters”.

Η Τζωρτζίνα Κακουδάκη αναφέρθηκε στην ιδέα ως φιλοσοφία και το πώς αυτή, μπορεί να μετουσιωθεί σε μια πρόταση. Μέσα από μια σειρά ερωτημάτων, άλλες φορές ρητορικών και άλλες όχι, η θεωρητικός και σκηνοθέτρια έδωσε στο κοινό τις βάσεις ώστε να μπορέσουν να δημιουργήσουν κινηματογραφικά έργα από στερεότυπες ιδέες και ταυτόχρονα μετατρέποντας τες σε πρωτότυπες μέσα από μια δημιουργική σύνθεση.

Μεταξύ άλλων η κα Κακουδάκη σημείωσε: «Την ιδέα την έχεις εσύ; Ή την έχει και κάποιος άλλος; Η ιδέα είναι πολύπλευρη σε αρκετούς τομείς. Πως καταλαβαίνουμε ότι μια ιδέα είναι δική μας; Μιλάμε για γενική ιδέα; Παραμένει δική μας η ιδέα;»

O script editor και σύμβουλος σεναρίου John Stephens έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο logline του σεναρίου των ταινιών και πως αυτό μπορεί να επηρεάσει την πορεία μιας ταινίας.

Φέρνοντας παραδείγματα logline γνωστών ταινιών τα οποία όμως προσομοίαζαν μεταξύ τους, αλλά ήταν από ταινίες με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο, συνέδεσε την τοποθέτηση του με την ομιλία της κας Κακουδάκη αναφορικά με την προέλευση και την ιδιοκτησία της ιδέας.

Μέσα από ερωτήσεις που απηύθυνε στο κοινό ο κος Stephens έδωσε μια μεγαλύτερη αμεσότητα στην παρέμβασή του, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην καθοριστική σημασία του logline μιας ταινίας στην προώθησή της.

Αίθρια Λογοτεχνικά Απογεύματα Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου

Η παρουσίαση της επετειακής έκθεσης με τίτλο «1821. Πριν και Μετά» καθώς και του σημαντικού καταλόγου που το συνοδεύει, απετέλεσε τη συνέχεια των Αίθριων Λογοτεχνικών Απογευμάτων της φετινής 44ης διοργάνωσης του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, που πραγματοποιήθηκε το απόγεμα της Τετάρτης, στον εξωτερικό χώρου καφενείου «Ελευθερία». Η έκθεση είναι συνδιοργάνωση του Μουσείου Μπενάκη, της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και της Alpha Bank.

Αίθρια Λογοτεχνικά Απογεύματα

Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου

«Στην τρίτη κατά σειρά ημέρα των παράλληλων λογοτεχνικών εκδηλώσεων του 44ου Φεστιβάλ έχουμε μία πραγματική τιμή και χαρά να φιλοξενούμε το Μουσείο Μπενάκη» σημείωσε η υπεύθυνη τους προγράμματος λογοτεχνικών εκδηλώσεων Πολύνα Μπανά.

Οι υπεύθυνοι των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη και επιμελητές της επετειακής έκθεσης Τάσος Σακελλαρόπουλος και Μαρία Δημητριάδου μίλησαν για την περίοδο από το 1770 έως το 1870 για τις δεκαετίες πριν την Επανάσταση και μετά από αυτή. Οι επιμελητές της έκθεσης έκαναν εκτενή αναφορά στις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και εκπαιδευτικές συνθήκες που επικράτησαν στην Ελλάδα μετά τις αποτυχημένες επαναστατικές δράσεις πριν το 1821.

Τόσο ο κος Σακελλαρόπουλος όσο και η κα Δημητριάδου ανέλυσαν σημαντικά στοιχεία που οδήγησαν στην επιτυχή έκβαση της Ελληνικής Επανάστασης, επικεντρώνοντας σε κάποια ιδιαίτερα στοιχεία που είχαν διαμορφωθεί την περίοδο εκείνη:

  • την ύπαρξη πολιτικού υπόβαθρου και τα διάφορα κινήματα που είχαν αναπτυχθεί στην Ευρώπη (Διαφωτισμός)
  • τις θέσεις διοικητικής ευθύνης που κατείχαν ελληνικές οικογένειες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες
  • τον ισχυρό στόλο που είχε αναπτυχθεί μέσω του εμπορίου με τη Ρωσική Αυτοκρατορία.
  • την έκδοση βιβλίων σε τυπογραφεία μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων με ελληνικό περιεχόμενο
  • τη σύνδεση του υπό σύσταση ελληνικού κράτους με τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό μέσω περιηγητών που είχαν αφήσει γραπτές μαρτυρίες για τη συνέχεια του Ελληνισμού.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε κατά τη διάρκεια της παρουσίασης στο ρόλο και τις δραστηριότητες του Αντώνη Μπενάκη, ως συλλέκτη και ιδρυτή του ομώνυμου μουσείου.

Αξίζει να σημειωθεί, πως η λογοτεχνική εκδήλωση της Τετάρτης ήταν η πρώτη σύμπραξη του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους με το Μουσείο Μπενάκη, γεγονός το οποίο η κα Μπανά χαρακτήρισε ως «την απαρχή μίας ουσιώδους συνεργασίας για το μέλλον».

Για το Γραφείο Τύπου
Δημήτρης Καστώρης

Τα φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Δράμας και Κλερμόν-Φεράν ενώνουν τις δυνάμεις τους

Τα φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Δράμας και Κλερμόν-Φεράν ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια νέα σημαντική πρωτοβουλία

Πώς περνάει κανείς από την μικρού μήκους ταινία στην πρώτη μεγάλου μήκους; Ποια εργαλεία πρέπει να χρησιμοποιήσει; Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση; Τρία φεστιβάλ στέκονται δίπλα στους δημιουργούς, απαντώντας στις πιο καίριες ερωτήσεις. Το διήμερο Agora Short Film Lab για ταινίες μικρού μήκους αποτελεί μια πρωτοβουλία του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας και το Clermont-Ferrand International Short Film Festival, που θα διεξαχθεί στο πλαίσιο του 62ου ΦΚΘ (4-14 Νοεμβρίου 2021).

Στο νεοσύστατο Agora Short Film Lab, που θα πραγματοποιηθεί από τις 9 έως τις 11 Νοεμβρίου, θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής οι τρεις σκηνοθέτες που θα τιμηθούν με τα σημαντικότερα βραβεία στο Εθνικό Διαγωνιστικό της Δράμας (Χρυσός Διόνυσος Καλύτερης Ταινίας, Βραβείο Σκηνοθεσίας, Βραβείο Σεναρίου), καθώς και οι τρεις σκηνοθέτες που απέσπασαν τα σημαντικότερα βραβεία στο φετινό φεστιβάλ του Κλερμόν-Φεράν (Μέγα Βραβείο στο Διεθνές Διαγωνιστικό, Μέγα Βραβείο στο Lab Competition και Μέγα Βραβείο στο Εθνικό Διαγωνιστικό).

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με κορυφαίους επαγγελματίες του χώρου, λαμβάνοντας ανεκτίμητες πρακτικές συμβουλές για τα επόμενα βήματά τους στον χώρο και ειδικότερα για το πέρασμα στον κόσμο των ταινιών μεγάλου μήκους. Οι εισηγητές του Agora Short Film Lab θα καταθέσουν τις πολύτιμες εμπειρίες και γνώσεις τους για διάφορα στάδια της κινηματογραφικής διαδικασίας, όπως το σενάριο, την παραγωγή, το μάρκετινγκ και τον κομβικό ρόλο των sales agents. Παράλληλα, θα προσφέρουν κατευθυντήριες γραμμές στους τομείς του pitching και του networking, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες για τα ευρωπαϊκά κινηματογραφικά προγράμματα. Οι συμμετέχοντες θα έχουν επίσης την ευκαιρία να παρακολουθήσουν το Φεστιβάλ και τις δράσεις της Αγοράς, καθώς και να ανταλλάξουν εμπειρίες και απόψεις με συναδέλφους και καταξιωμένους επαγγελματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.